Cột đồng trụ đá và nghệ thuật truyền thống Việt
Cột đồng trụ , hay còn gọi là cột đá trong kiến trúc tâm linh như nhà thờ họ, nhà từ đường tư gia, đền, miếu, được đặt ở vị trí hai bên của các công trình. Chúng thường được chế tạo từ đá, tạo nên hình ảnh ấn tượng và trang nghiêm hai bên của căn nhà. Các mô hình cột này thường có hình dáng vuông, được chạm khắc với những câu đối và mang đầy ý nghĩa sâu sắc. Cột đồng trụ có thể được làm từ gạch xây dựng và sau đó được vẽ bằng vữa xi măng, hoặc có những lựa chọn làm từ đá nguyên khối. Trên cột thường xuất hiện hình ảnh của Phượng ở phía trên, hổ phù hóa ở giữa và rồng hóa guột mây ở góc, cùng với những chi tiết đắp vẽ độc đáo khác. Các mô hình cột đồng trụ trong kiến trúc nhà gỗ thường có ba phần chính: đầu cột, thân cột và đế tảng. Chất liệu chủ yếu là đá tự nhiên và trên cột thường được chạm khắc những hoa văn như tứ quý 4 mùa, tứ linh, câu đối... Phần đế tảng, chiếm diện tích lớn nhất, đảm bảo độ chắc chắn và nặng nề, thường được trang trí với các hoa văn như lá sen, lá sòi, hạt cườm...